Trimboekje

Het doel en achtergrond van trimhockey

Trimhockey is ontstaan doordat groepen ouders zonder enige hockeyervaring op een tijdstip dat de velden beschikbaar waren met elkaar zijn gaan hockeyen. Hockey in aangepaste vorm, buiten competitieverband en vooral voor de gezelligheid.
In de loop der jaren is gebleken dat er duidelijke behoefte was aan deze recreatieve vorm van hockey, die men uiteindelijk trimhockey is gaan noemen, mede omdat vele ouders met een kind op de hockeyclub het leuk vonden om spelenderwijs te leren hockeyen en meer te begrijpen van het hockeyspel.
Steeds meer mensen zijn gaan trimhockeyen, maar ook steeds meer verschillende groepen zijn dat gaan doen. De meerderheid wordt nog altijd gevormd door de groep ouders van boven de dertig met heel weinig of geen hockeyervaring. Daarbij is een groep gekomen die puur uit sociaal sportief oogpunt van deze vorm van vrijetijdsbesteding gebruik wil maken, zonder via kinderen aan het hockey verbonden te zijn. Als laatste is er de groep ex-competitiespelers die het weekeinde niet langer gebonden willen zijn en graag deelnemen aan deze vrijblijvende en recreatieve vorm van hockey.
Belangrijk is dat, ongeacht de hockeyervaring van een trimhockeyer, het doel van trimhockey niet uit het oog wordt verloren:
- Gezellig met elkaar leren hockeyen dan wel anderen laten (leren) hockeyen!
- Vrijblijvend (competitieloos) met elkaar sporten
Gezien de onstuimige groei van het trimhockey en de steeds belangrijkere plaats die deze groep inneemt in het verenigingsleven, geven wij hieronder enkele richtlijnen c.q. aandachtspunten die bij kunnen dragen aan het verdere succes van trimhockey.

Nut van het trimhockey

Het nut van trimhockey is tweeledig:
1. In de eerste plaats is het de invulling door de vereniging van een sportieve behoefte bij een grote en groeiende groep hockeygeïnteresseerden, zoals hierboven omschreven;
2. In de tweede plaats is het de invulling door de trimgroep van het bestuurlijke kader binnen de vereniging.
De laatste jaren zien we een enorme groei in de jongste jeugd, een beduidend mindere groei bij de senioren - vooral de groep ouders vanaf 35 jaar - en zelfs een daling bij de veteranen. Deze onevenwichtige groei brengt knelpunten met zich mee als accommodatieproblematiek, maar vooral ook een kadertekort. Omdat het bestuurlijk kader veelal hockeyt in de (oudere) seniorenteams en bij de veteranen, is het voor de vereniging van belang hun aandacht te richten op de ouderen c.q. ouders van de (jongste) jeugd.
Trimhockey kan hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Trimhockeyers vormen een groepering die voor de vereniging van onschatbare waarde kan zijn. Uit de praktijk blijkt dat veel trimhockeyers actief zijn in allerlei functies binnen de vereniging:
- Bestuursfunctie
- Bardienst en ander commissiewerk
- Technisch kader als trainer / coach van (jeugd)teams
– Scheidsrechter
Trimhockeyers bezetten over het algemeen geen velden in de druk bezette weekenden en zorgen ook voor een belangrijke inkomstenbron in de vereniging. Veel trimhockeyers zijn immers na hun training in het clubhuis aan de bar te vinden. Daarnaast hebben veel van hen een uitgebreid netwerk opgebouwd in hun maatschappelijke carrière en privé-leven waardoor ze mogelijk ook interessant zijn als sponsor en als lid van de Business Club.
Kortom, trimhockey vormt een zeer belangrijke pijler, waarop een vereniging rust.

Motivatie trimhockeyers

Wat zet mensen er toe aan, deel te nemen aan trimhockey? Verschillende motieven kunnen hieraan ten grondslag liggen:
- Leren hockeyen.
- Het spel van de kinderen beter leren begrijpen.
- Actief buiten bezig zijn.
- Instandhouden of verbeteren van de lichamelijke conditie.
- Sociaal contact, gezelligheid.
- Ontspanning door de activiteiten buiten met nieuwe sociale contacten
- Geen weekendverplichting in de vorm van competitie op zondag.
Op basis van deze motieven is het voor de vereniging van belang dat deze doelgroep uitdagende en methodisch verantwoorde hockeyactiviteiten krijgt aangeboden. Alles uiteraard in een ontspannen en gezellige sfeer.

Samenstelling van de groep

Trimhockeyers zijn moeilijk onder één noemer te brengen! De deelnemers verschillen vaak in:

a. leeftijd

b. fysieke getraindheid

c. bekwaamheid – hockeyvaardigheid

d. geslacht
Leeftijd en fysieke getraindheid

Verschillen in leeftijd en fysieke getraindheid veroorzaken verschillen in uitvoeringstempo. De trainer dient zodanige situaties te scheppen dat iedere deelnemer de oefeningen in zijn eigen tempo kan uitvoeren.
Bekwaamheid

De meeste trimhockeyers hebben bij aanvang weinig tot geen hockeyervaring. Soms doen er ook mensen mee, die vroeger wel gehockeyd hebben. Op zich hoeft dat geen problemen op te leveren; enige ervaring in de groep kan het spelniveau zelfs verhogen. Belangrijk hierbij is wel de instelling van de betreffende deelnemer: hij moet de interesses van de groep kunnen delen (gezelligheid, laten en leren hockeyen)!
De trainer kan d.m.v. differentiatie adequaat inspelen op de verschillen in hockeyvaardigheid. Wanneer het deelnemersaantal groot is, kunnen er niveaugroepen worden samengesteld.
Geslacht

Herengroepen, damesgroepen en gemengde groepen: ze bestaan allemaal!
En iedere groep heeft zo zijn eigen charme! Een voordeel van 'gescheiden' trimhockey is, dat het fysieke verschil tussen de deelnemers niet zo groot is. Niet-gemengde groepen hebben zo hun eigen cultuur: een eigen vorm van gezelligheid en gespreksstof. Een ander voordeel van
niet-gemengde groepen kan het tijdstip zijn waarop men wenst te trimhockeyen. Damesgroepen trimhockeyen vaak op een ochtend, wat hun gezien de kinderen en/of werk goed uitkomt. Er bestaan echter ook avondgroepen voor werkende dames!
Herengroepen trimhockeyen vooral op een doordeweekse avond of in het weekend.
Als voordeel van 'gemengd' trimhockey wordt vaak de gezelligheid aangedragen en de mogelijkheid om als echtpaar samen te sporten.
Uit bovenstaande blijkt wel dat mensen met verschillende achtergronden deel (kunnen) nemen aan trimhockey. Indien men dezelfde interesses deelt en de trainer de verschillen in vaardigheid weet te stroomlijnen, hoeft dit weinig problemen op te leveren.

De training

Net als een gewone training is de trimhockeytraining opgebouwd uit:
- de warming-up (evt. aangevuld met conditietraining)
- het oefenen van hockeyvaardigheden
- de afsluiting: het spelen van een partijtje hockey
- de cooling-down
Ter afsluiting is het clubhuis open voor koffie of een ander drankje en het onderlinge contact!
De warming-up
De groep bestaat uit deelnemers met en zonder (intensief) sportverleden. Daarom is het extra belangrijk de training te beginnen met een goed gedoseerde, rustig opgebouwde en relatief lange warming-up. De warming-up wordt met de hele groep (collectief) gedaan, maar iedereen moet de oefeningen op eigen tempo kunnen uitvoeren.
Conditietraining
Sommige trimhockeyers willen nadrukkelijk hun conditie verbeteren. Omdat de verschillen groot zijn, zullen ook hier variaties moeten worden ingepast. Zowel diverse vormen van looptraining (afwisselen in tijd, afstand, loopvormen), loopspelen, maar ook oefeningen met bal en stick kunnen bijdragen aan het verbeteren van de conditie. Er moet in ieder geval een bepaalde vorm van moeheid ontstaan. Bijvoorbeeld kleine partijtjes 4 tegen 4 spelen en dan niet stoppen bij een overtreding vinden ze vaak leuker dan eenvoudig rondjes lopen.
Oefenen van hockeyvaardigheden
Na de warming-up wordt aandacht besteed aan de basistechniek en -tactiek. Hierbij geldt: houdt het simpel! In het 'sec' oefenen van complexe patronen zoals het uitverdedigen zijn de meeste trimhockeyers niet geïnteresseerd. Bovendien missen ze de technische vaardigheid om deze patronen goed uit te voeren. Indien de groep toe is aan tactische zaken als uitverdedigen en opbouwen, dan kan dit het beste in het partijspel aan de orde komen, d.m.v. het geven van aanwijzingen.
Het is een bekend gegeven dat de hockeytechniek vrij lastig is. Het is evenzeer bekend dat het leereffect en de motivatie ver beteren naarmate het aantal gelukte acties groter wordt.
Hoe kan de trainer ertoe bijdragen dat er veel acties lukken?
Allereerst moet de techniek eenvoudig gehouden worden. Dat kan door te kiezen voor een brede stickvoering (= de handen uit elkaar), zodat vrijwel alle elementaire hockeytechnieken behoorlijk geoefend en toegepast kunnen worden. Vervolgens moet de techniek goed uitgevoerd worden. Voor de trainer betekent dit: voortdurend (individueel en groepsgericht) corrigeren en vanaf het begin met nadruk de juiste techniek demonstreren en ook beargumenteren (effectiviteit, veiligheid enz.). Het is nl. veel moeilijker om ingeslepen fouten af te leren, dan om nieuwe bewegingen goed aan te leren.
Wil de trainer tegemoet komen aan het bewegingsmotief van trimhockeyers, dan zal hij de techniek intensief moeten laten oefenen. Dit kan door te kiezen voor dynamische oefen- en spelsituaties waarin veel balcontact voorkomt en waarin het herhalen van de beweging onmiddellijk mogelijk is.
De afsluiting
Niet alleen kinderen roepen om 'partijtje'; de meeste volwassenen vinden het partijtje ook het leukste onderdeel van de training. Afhankelijk van het niveau kunnen de spelregels en de grootte van het speelveld aangepast worden.
Cooling-down
5 minuten rustig uitlopen voorkomt een hoop spierpijn en stijfheid.

Oefenstof

In principe bestaat de trimhockeygroep uit hockeyers die pas op een late leeftijd zijn gaan hockeyen. Voor hen is het dus belangrijk dat in de oefenstof de basistechnieken aandacht krijgen. In 2003 hebben alle verenigingen jeugdtrainingsmappen ontvangen met oefenstof voor de verschillende leeftijdscategorieën (E t/m A-jeugd). De oefeningen die in deze mappen opgenomen zijn zijn dus zeker ook bruikbaar voor de trimhockeyers. De methodiek van de basistechnieken is voor iedere leeftijd hetzelfde.
Afhankelijk van niveau van de groep adviseren we voor de beginnende trimhockeyers oefenstof uit de D- en C-mappen te halen en voor de meer ervaren groep kan de oefenstof uit de B-map gehaald worden. Bij alle uitgewerkte trainingen uit de map staat ook een makkelijkere en een moeilijkere variant om te differentiëren. Ook staan alle technieken er uitgebreid in beschreven.
Informeer bij de trainerscoördinator of bij de trainer van de (D-,C- of B-)jeugd of je die map mag lenen.

De trainer

Net als iedere lesgever moet de trainer van een trimhockeygroep in staat zijn om duidelijk, methodisch verantwoord, veilig, gevarieerd, deskundig en stimulerend leiding te geven. Diegenen die met enthousiasme de jongste jeugd trainen of een leerkrachten lichamelijke opvoeding, kunnen ook uitstekende trimhockeytrainers zijn. De specifieke doelgroep, die de trimhockeyers vormen, stelt aan hun trainer een aantal specifieke eisen m.b.t.:
Deskundigheid 
Men hoort wel eens de stelling verkondigen dat de grootste deskundigheid daar gewenst is, waar de grootste fouten kunnen worden gemaakt. Slechts door een gedegen kennis van de uitvoering van de techniek, van de methodiek en van de spelregels is de trimhockeytrainer in staat veilig training te geven.
Eigen voorbeeld
Goed voorgaan, doet goed volgen! De trainer is in staat de basistechnieken rustig en duidelijk te demonstreren (of vraagt iemand uit de groep met een hockeyverleden en een goede techniek om het voorbeeld te geven).
Leidinggeven
De trainer staat soms in en soms boven de groep. Dat laatste is noodzakelijk om de deelnemers daadwerkelijk te laten bewegen en iets te leren. Daar komen ze immers voor!
Dit houdt in dat de trainer zich thuis voelt in het leidinggeven aan volwassenen. Leeftijd kan hierin een rol spelen. Belangrijker nog zijn de instelling en de deskundigheid waarmee de trainer de groep benadert.
Enthousiasme
De trainer moet het vooral leuk vinden om training te geven aan trimhockeyers. Hij laat dat door zijn enthousiaste aanpak en houding blijken. Hij heeft er ook duidelijk plezier in om mensen de beginselen van het hockey bij te brengen.
Geduld
Naast enthousiasme is geduld een onmisbare eigenschap waarover de trimhockeytrainer dient te beschikken. Het leertempo van de trimhockeyer ligt lager dan dat van een kind. Des te groter is het genoegen wanneer het lukt om een actie succesvol uit te voeren.
Kennis van het bewegen van de volwassen mens 
Het volwassen lichaam-in-beweging functioneert op een andere wijze dan het jeugdige lichaam. Inzicht hierin is een noodzakelijke voorwaarde om veilig training te geven. Dit impliceert specifieke aandacht voor zaken als een uitgebreide warming-up, cooling-down en een geleidelijke trainingsopbouw.
Differentiatie 
De samenstelling van de groep is dikwijls zodanig, dat differentiatie noodzakelijk is. Ouderen en jongeren, fysiek getrainden en ongetrainden, mannen en vrouwen, beginners en wat meer gevorderden vragen ieder om een 'eigen wijze' aanpak.
Gezelligheid 
De trainer moet in staat zijn om een gezellige sfeer te creëren, waarin men zich op een ontspannen wijze kan inspannen! Door ook na afloop van de training bij de groep te blijven, toont hij belangstelling voor het sociale aspect, dat bij het trimhockey van grote waarde is.
Flexibiliteit
ledere groep heeft zo zijn eigen wensen!
Daar zal bij prestatieteams niet altijd gehoor aan worden gegeven, omdat bepaalde prestatiedoelen bereikt moeten worden. Bij een trimhockeygroep is het echter zeer wenselijk wél in te gaan op de interesses en verlangens van de groep. Dat schept een goede sfeer, wat bij deze categorie zeer belangrijk is. Dit vereist van de trainer een flexibele houding: afwijken van het geplande programma moet mogelijk zijn.

Oefenwedstrijden en toernooien

Afhankelijk van het niveau en interesse kiest de groep er wel/niet voor om wedstrijden te spelen en/of deel te nemen aan toernooien.
Om veilig te kunnen spelen moeten de basistechnieken eerst in voldoende mate beheerst worden en moet men op de hoogte zijn van de spelregels. Dit zijn voorwaarden om aan wedstrijden deel te nemen! Na een periode van oefenen kunnen er vriendschappelijke wedstrijden gespeeld worden tegen trimhockeygroepen van andere verenigingen. Dit kan ook in de vorm van toernooien.
Bij het spelen van wedstrijden en toernooien is het belangrijk dat de beide teams goed op de hoogte zijn van elkaars niveau en de samenstelling van de groep, zodat er verantwoord gespeeld kan worden. Bij het trimhockey is de prestatie ondergeschikt aan het plezier. Natuurlijk wil iedereen winnen, maar dit moet niet leiden tot prestatief gedrag dat ten koste gaat van het plezier. De toernooiorganisatie kan bij de poule-indeling rekening houden met de speelsterkte van de deelnemende teams. Er zijn verenigingen die er voor kiezen om in hun toernooi geen finale te spelen of waar er naast wedstrijdpunten ook punten te verdienen zijn voor sportiviteit.

Naast toernooien in het weekend, organiseren verenigingen ook kleinschalige avondtoernooien (8 tot 12 teams).

Spelregels

In principe geldt voor de trimhockeywedstrijden het KNHB spelreglement. Wel kunnen bij wedstrijden en toernooien enkele regels aangepast c.q. toegevoegd worden ten behoeve van het verhogen van de spelvreugde, dan wel om de veiligheid te bevorderen. Zo wel bij onderlinge wedstrijden als bij toernooien moeten de teams duidelijk op de hoogte zijn van eventuele afwijkende regels.
Regels met betrekking tot afhouden, gevaarlijk spel en shoot moeten zonder meer van kracht blijven maar zo kan men bijvoorbeeld mét of zonder strafcorner spelen, verbieden om hoog te spelen, wel of niet toestaan van vliegende keeper en regels met betrekking over het afronden op doel (slaan/pushen, hoog/laag). Wanneer gemengde groepen tegen elkaar spelen, kan van te voren afspraken gemaakt worden over het aantal mannelijke en vrouwelijke deelnemers.
Voor een toernooiorganisatie bevelen we sterk aan dat zij bij hun inschrijving de doelgroep duidelijk omschrijven. De criteria die zij kunnen stellen aan de deelnemende teams bepaalt de organisatie zelf. Bij het opstellen van criteria kan men denken aan:
- Dames / heren of gemengde teams: bijv. gemengde teams moeten met minimaal 4 dames spelen
- Gemiddeld leeftijd (minimum maximum)
- Niveau: zwak / matig / sterk
- Wel, geen of een maximum aantal (ex-)competitiespeler(sters)

Competitie

De meeste trimhockeyers hebben geen behoefte aan wekelijkse wedstrijden. Ze willen in een ontspannen sfeer aan hun techniek sleutelen, lekker bewegen en zich niet binden aan competitieverplichtingen.
Trimhockeyers die al wat verder gevorderd zijn en het wél leuk vinden om elke week een wedstrijd te spelen kunnen, individueel of per team, 'doorstromen' naar het competitiehockey op
de zondag of, voor dames, bij de damesveteranen op dinsdagmorgen of donderdagmiddag (afhankelijk van het district).
De individuen en/of teams die competitie willen spelen, draaien dus mee in de reguliere competities en vallen onder de paraplu van de KNHB. Er is dus geen sprake van een trimhockeycompetitie!
De reden om geen competitie voor trimhockeyers op te zetten is tweeledig. Ten eerste tast een competitie de identiteit van het trimhockey aan. Onder deze identiteit wordt verstaan: het wekelijkse uurtje bewegen, waarin de beginselen van het hockeyspel worden aangeleerd, zonder competitiedruk en -verplichtingen. Om een trimhockeyer te citeren: 'Maak er geen competitie van. Dit heeft bij mijn oude club al geleid tot het einde van het trimhockey'.

Wanneer trimhockey

Bekijken we het trimhockey 'in den lande', dan blijkt dat er op verschillende dagen en tijdstippen getraind wordt:
- Op een doordeweekse avond: enkele dames- en herengroepen maar vooral gemengde groepen
- Op een doordeweekse ochtend of middag: vooral damesgroepen
- In het weekend, bijvoorbeeld zaterdag- of zondagochtend: dames-, heren- en gemengde groepen
Het één en ander hangt af van de beschikbaarheid van de velden, de trainer en uiteraard de wensen van de deelnemers.
Het mooie van het trimhockey voor een vereniging is dat ze dit in principe niet in het druk bezette weekend hoeven in te plannen. Het zorgt voor een betere verdeling van het gebruik van het kunstgrascomplex.

Werving en kennismaking

Wanneer een vereniging besluit om trimhockey in haar activiteitenpakket op te nemen, zijn er verschillende wegen mogelijk waarlangs deelnemers geworven kunnen worden:
- Door persoonlijke werving, bijvoorbeeld door een praatje te maken met de ouders van jeugdleden
- Aankondiging op kennismakingsbijeenkomsten voor nieuwe jeugdleden en hun ouders
- Via een oproep in clubblad of plaatselijke krant
- Aankondiging op toernooien, waaronder familie- of ouders/kinderentoernooien
- Door het inschakelen van leden, die hun familieleden, kennissen, vrienden en buren op de hoogte stellen van de nieuwe activiteit
- Mond tot mondreclame van enthousiaste trimleden
- Vermelden op de website
- Vermelden op het aanmeldingsformulier van de jeugd
Om potentiële deelnemers 'over de drempel te halen' kan overwogen worden één of meer kennismakingstrainingen te organiseren. Een kennismakingstraining moet vooral veilig, eenvoudig (het moet lukken), leuk en gezellig worden ingericht. Een vertegenwoordiger van de vereniging kan de deelnemers op de hoogte stellen van een aantal zaken binnen de vereniging (eventueel aan de hand van een verenigingsfolder). Het belang van een goed verloop van een kennismakingsbijeenkomst zal duidelijk zijn: de potentiële trimhockeyers moeten op dat moment enthousiast gemaakt worden, zowel voor de sport als voor verenigingstaken!

Verzekering

De meeste verenigingen hebben voor hun leden een hockey(ongevallen)verzekering afgesloten. Dit is een aanvullende verzekering voor de onkosten, die niet worden gedekt door de eigen ziektekosten- of WA-verzekering. Een trimhockey kan op dezelfde manier aanspraak maken op de clubverzekering dan een ander lid. Criteria zijn immers lid zijn van de vereniging.


Kritische succesfactoren
1. 
Draag de juiste trimhockeymentaliteit uit:Gezellig met elkaar leren hockeyen dan wel anderen laten (leren) hockeyen. Prestatie is in het trimhockey niet het belangrijkste!
2. 
Zorg dat trimhockey leeft bij het bestuur:Zorg voor een aanjager/animator in de groep, liefst met contacten bij bestuursleden en dat er ruimte is voor initiatieven van trimhockeyers die (mede) de kar willen trekken.
3. 
Een goede trainer:Aandacht voor zorgvuldige warming-up, voor ieder niveau uitdagende oefeningen en dit alles in een veilige omgeving.
4. 
Doel- en doelgroepomschrijving:Omschrijf in de uitnodiging voor het spelen van wedstrijden en toernooien duidelijk het doel van het toernooi, de doelgroep die je wilt uitnodigen (dames/heren, leeftijd, niveau e.d.) en eventuele afwijkende spelregels.
5. 
Derde helft:Zorg dat na de training/wedstrijd het clubhuis open is om na te praten (derde helft is zeker zo belangrijk).
6. 
Kaderinvulling:Betrek de trimhockeyer bij (de voorbereiding van) verschillende verenigingsactiviteiten.